Français (France) 
English (UK) Centraal-India – Geografische en historische inleiding
Centraal-India vormt het geografische middelpunt van het Indiase subcontinent en omvat hoofdzakelijk de deelstaten Madhya Pradesh en Chhattisgarh. Het gebied bestaat uit uitgestrekte plateaus, dichte bossen en heuvelruggen zoals de Vindhya- en Satpura-keten. Grote rivieren zoals de Narmada, Son en Mahanadi doorkruisen de regio, die fungeert als overgangszone tussen Noord- en Zuid-India.
Historisch gezien was Centraal-India een belangrijk cultureel en strategisch kruispunt. Diverse regionale machten vestigden zich er, beïnvloed door Dravidische culturen, de Gangesvlakte en het Dekanplateau. De centrale ligging bevorderde de verspreiding van religieuze stromingen zoals het hindoeïsme, boeddhisme en jaïnisme, in een context van culturele diversiteit. De regio was ook een schakel in militaire routes en handelsnetwerken tussen de grote machtscentra van het oude India.
Macht en religie in Centraal-India
In de geschiedenis van Centraal-India fungeerde religie vaak als fundament van het politieke gezag. Heersende dynastieën namen doorgaans het dominante geloof van hun tijd aan—hindoeïsme, boeddhisme of islam—om hun legitimiteit te bevestigen en de eenheid van hun gebieden te versterken. Door zich officieel met een religie te verbinden, konden vorsten steunen op geestelijken en religieuze instellingen om de samenleving te organiseren en hun macht te bestendigen.
Toch ontvingen ook andere religies soms steun, zelfs zonder officiële status. Dit gebeurde om strategische redenen: het aantrekken van handelaars, het geruststellen van invloedrijke minderheden of het vergroten van cultureel prestige. Zo werden jaïnistische tempels gebouwd onder hindoe-heersers en boeddhistische kloosters onderhouden door islamitische beschermheren.
In tegenstelling tot het middeleeuwse Europa kende India geen grootschalige godsdienstoorlogen. Er bestonden echter spanningen met bepaalde culten die als ontoelaatbaar of politiek ongewenst werden beschouwd. Dit kon leiden tot sluiting, vernietiging of bekering van gebedshuizen, meestal om politieke en niet louter religieuze redenen. Deze wisselwerking tussen macht en religie weerspiegelt de culturele diversiteit van de regio en de noodzaak voor machthebbers om met een mozaïek van overtuigingen om te gaan.
Deze pagina ordent de met Centraal-India verbonden dynastieën, volgens een chronologische structuur per millennium en per eeuw. De bijbehorende kaarten geven de huidige ligging van de betrokken deelstaten weer en verwijzen naar de detailpagina’s.
1e millennium v.Chr.
5e eeuw v.Chr.
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Bihar, Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Punjab, Uttar Pradesh, Haryana en Jharkand )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Assam, Bihar, Madhya Pradesh, Odisha, Rajasthan, Uttar Pradesh en Jharkand )
4e eeuw v.Chr.
Dominante religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Boeddhisme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Jaïnisme.
( Assam, Bihar, Delhi (NTC), Goa, Gujarat, Himachal Pradesh, Karnataka, Kerala, Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Telangana, Uttar Pradesh, Andhra Pradesh, Chhattisgarh, Haryana, Jharkand, Manipur, Meghalaya en Uttarakhand )
2e eeuw v.Chr.
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Bihar, Madhya Pradesh, Odisha en Uttar Pradesh )
Dominante religie: Boeddhisme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Jaïnisme.
( __, Bihar, Madhya Pradesh, Odisha, Rajasthan en Telangana )
1e eeuw v.Chr.
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Bihar, Madhya Pradesh en Uttar Pradesh )
1e millennium
3e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Madhya Pradesh en Maharashtra )
4e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Bihar, Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Odisha, Punjab, Rajasthan en Uttar Pradesh )
5e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Madhya Pradesh en Maharashtra )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Madhya Pradesh en Rajasthan )
6e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Jaïnisme.
( Delhi (NTC), Himachal Pradesh, Madhya Pradesh, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Bihar, Madhya Pradesh en Uttar Pradesh )
Dominante religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Boeddhisme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Boeddhisme, Jaïnisme.
( Bihar, Madhya Pradesh, Odisha, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh, West-Bengalen, Haryana en Jharkand )
7e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Boeddhisme.
( Bihar, Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha, Uttar Pradesh en Chhattisgarh )
8e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Jaïnisme.
( Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Rajasthan, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Gujarat, Madhya Pradesh, Rajasthan en Uttar Pradesh )
9e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Jaïnisme.
( Madhya Pradesh en Uttar Pradesh )
10e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Jaïnisme.
( Gujarat, Madhya Pradesh en Rajasthan )
2e millennium
12e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
( Karnataka, Maharashtra, Telangana, Andhra Pradesh en Chhattisgarh )
13e eeuw
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Boeddhisme, Jaïnisme.
( Bihar, Delhi (NTC), Karnataka, Madhya Pradesh, Maharashtra, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Uttar Pradesh, Haryana, Jharkand en Uttarakhand )
Dominante religie: Islam
( Bihar, Delhi (NTC), Himachal Pradesh, Madhya Pradesh, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
( Bihar, Delhi (NTC), Karnataka, Madhya Pradesh, Maharashtra, Rajasthan, Tamil Nadu en Uttar Pradesh )
14e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
( Bihar, Delhi (NTC), Goa, Karnataka, Madhya Pradesh, Maharashtra, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Uttar Pradesh, Andhra Pradesh, Chhattisgarh en Haryana )
15e eeuw
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Hindoeïsme.
( Gujarat, Madhya Pradesh, Maharashtra en Rajasthan )
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Jaïnisme.
( Gujarat, Madhya Pradesh, Maharashtra en Rajasthan )
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Hindoeïsme.
( Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh en Haryana )
Dominante religie: Hindoeïsme
( Odisha, Tamil Nadu, West-Bengalen, Andhra Pradesh, Chhattisgarh en Jharkand )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Boeddhisme, Jaïnisme.
16e eeuw
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Jaïnisme, Christendom, Zoroastrisme.
( Assam, Bihar, Delhi (NTC), Goa, Himachal Pradesh, Karnataka, Ladakh, Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Telangana, Uttar Pradesh, Haryana, Jammu & Kashmir, Jharkand en Uttarakhand )
Dominante religie: Islam
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Hindoeïsme.
( Bihar, Delhi (NTC), Madhya Pradesh, Punjab, Uttar Pradesh en Haryana )
17e eeuw
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Islam.
( Karnataka, Madhya Pradesh, Maharashtra, Tamil Nadu, Telangana en Uttar Pradesh )
18e eeuw
Dominante religies, afhankelijk van de periode: Hindoeïsme, Islam
( Madhya Pradesh en Maharashtra )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Islam.
( Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha en Chhattisgarh )
Dominante religie: Hindoeïsme
Ondersteunde of aangemoedigde religie: Islam.
( Madhya Pradesh, Rajasthan en Uttar Pradesh )
20e eeuw
( Assam, Bihar, Delhi (NTC), Goa, Himachal Pradesh, Karnataka, Kerala, Ladakh, Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha, Punjab, Rajasthan, Sikkim, Tamil Nadu, Telangana, Uttar Pradesh, Arunachal Pradesh, Chhattisgarh, Haryana, Jharkand, Meghalaya, Mizoram, Tripura en Uttarakhand )