Mesolithicum

Het Mesolithicum is een overgangsperiode in de prehistorie tussen het Paleolithicum en het Neolithicum. De periode wordt gekenmerkt door de aanpassing van menselijke gemeenschappen aan de veranderingen na het einde van de laatste ijstijd.

Het Mesolithicum, of Midden-Steentijd, vormt de overgang tussen het Paleolithicum en het Neolithicum. In Europa en het Nabije Oosten wordt deze periode doorgaans gedateerd tussen ongeveer 10.000 en 6.000 v.Chr., hoewel de chronologische grenzen sterk verschillen per regio en sommige delen van de wereld geen afzonderlijke mesolithische fase kennen.

De periode begon met het einde van de laatste ijstijd en de geleidelijke opwarming van het klimaat tijdens het vroege Holoceen. Het verdwijnen van de grote ijstijddieren dwong menselijke gemeenschappen zich aan te passen aan nieuwe landschappen die werden gedomineerd door bossen, moerassen en kustgebieden.

Mesolithische samenlevingen bestonden voornamelijk uit jagers-verzamelaars, maar hun gebruik van natuurlijke hulpbronnen werd steeds gevarieerder. Visvangst, schelpdierverzameling en het benutten van waterbronnen kregen in veel regio’s een grotere betekenis.

Het Mesolithicum wordt bovendien gekenmerkt door de ontwikkeling van microlithen, kleine stenen werktuigen die vaak werden gecombineerd tot samengestelde wapens zoals pijlen en harpoenen. De boog werd in deze periode steeds belangrijker.

Sommige gemeenschappen ontwikkelden seizoensgebonden of semi-permanente nederzettingen, waarmee zij vooruitliepen op de landbouw en veeteelt van het Neolithicum.

Cultureel gezien ontstonden nieuwe vormen van rotstekeningen, uitgebreidere begrafenisrituelen en complexere sociale structuren dan tijdens eerdere perioden.

Het Mesolithicum vormt daarmee een belangrijke overgangsfase tussen mobiele jagers-verzamelaars en de eerste landbouwgemeenschappen.