makara

De makara is een mythisch waterwezen uit de hindoeïstische en boeddhistische kunst, vaak hybride (krokodil, olifant, vis) en verbonden met bescherming en overvloed.

De makara is een mythisch wezen uit de Indiase traditie en een belangrijk motief in de hindoeïstische, boeddhistische en soms jaïnistische iconografie. Het is een waterwezen dat meestal een krokodil- of vissenlichaam combineert met een olifantenkop of -slurf, slagtanden, een gekrulde staart en soms vinnen of een dolfijnachtige snuit. In het hindoeïsme fungeert de makara als vahana (rijdier) van Varuna, de zeegod, en van Kamadeva, de god van de liefde; zo wordt hij verbonden met oerwateren en vruchtbaarheid. In de tempelkunst verschijnt de makara aan het einde van balustrades, als waterspuwer, op toegangsbogen (makara torana) en op sokkelfriezen. Hij beschermt tegen negatieve krachten en symboliseert voorspoed en vruchtbaarheid. In de boeddhistische kunst siert hij heiligdommen als welwillende drempelbewaker en herinnert hij aan de vitale kracht van water en natuurlijke overvloed.