Ibadisme

Het Ibadisme is een aparte stroming binnen de islam, los van soennisme en sjiisme. Ontstaan in de 8e eeuw, legt het de nadruk op gematigdheid, vroomheid en gemeenschapszin. Het is voornamelijk verspreid in Oman, Noord-Afrika en enkele eilanden in de Indische Oceaan.

Het Ibadisme, genoemd naar ʿAbd Allāh ibn Ibāḍ al-Tamīmī, ontstond uit de vroege kharidjitische stroming die volgde op de burgeroorlogen in de islamitische wereld van de 7e eeuw. In tegenstelling tot de radicalere kharidjieten namen de ibadieten een gematigde positie in, met nadruk op vreedzaam samenleven, morele integriteit en religieus leiderschap op basis van verkiezing.

In de 8e eeuw kreeg het Ibadisme vorm via het Rustamidische imamaat in Noord-Afrika. De ideologie promoot een verkozen imamaat als politiek-religieus model, waarbij gezag gebaseerd is op kennis van de Koran en ethisch gedrag.

Tegenwoordig is het Ibadisme de dominante stroming in Oman, met invloed op het rechtssysteem, het onderwijs en het religieuze leven. Daarnaast bestaan er ibaditische gemeenschappen in de Mzab (Algerije), op Djerba (Tunesië), in Zanzibar en op Mayotte. Hoewel de aanhang wereldwijd beperkt is, vormt het Ibadisme een unieke islamitische traditie buiten het soennitische en sjiitische spectrum.

De vijf zuilen van de islam worden erkend, maar de rituelen en rechtspraktijken vertonen eigen accenten. Belangrijke waarden zijn ingetogenheid, spirituele discipline en interne solidariteit.