gumpha

De term gumpha verwijst naar een uitgehouwen grot, meestal met een religieuze functie, vooral in de jaïnistische traditie van Oost-India.

Gumpha is een term uit de Indo-Arische talen, met name uit het Odia (de regionale taal van Odisha, India), en betekent “grot”. Het woord is afgeleid van de Sanskrietwortel guha (गुहा), wat verwijst naar een natuurlijke of kunstmatige holte. Binnen de architecturale en historische context van India wordt gumpha gebruikt om door mensen uitgehouwen grotten aan te duiden, meestal met een residentiële, rituele of meditatieve functie binnen jaïnistische kloostergemeenschappen.

Deze grotten komen vooral voor op de sites van Udayagiri en Khandagiri bij Bhubaneswar, en dateren meestal uit de 1e eeuw v.Chr. Sommige grotten dragen namen die verwijzen naar godheden of dieren (zoals Ganesha Gumpha of Hathi Gumpha), maar het woord gumpha verwijst telkens naar de functie als grot.

Het wordt beschouwd als een soortnaam (algemeen zelfstandig naamwoord), hoewel het soms deel uitmaakt van plaatsnamen of monumentnamen.