arisch

De term Arisch verwees oorspronkelijk naar een Indo-Europese taalgroep, maar kreeg een beladen betekenis door ideologische toe-eigening in de moderne geschiedenis.

Het woord Arisch is afgeleid van het Sanskriet ā́rya, dat "edel" of "eerbaar" betekent. In oude Indische teksten, zoals de Veda's, verwees het naar de Indo-Iraanse volkeren die zich rond het tweede millennium v.Chr. in India en Iran vestigden. In de taalkunde en geschiedenis verwijst het naar de Indo-Iraanse tak van de Indo-Europese taalfamilie.

In de 19e eeuw werd het begrip ruimer toegepast binnen de vergelijkende taalkunde om de veronderstelde sprekers van een "oer-Arische" taal aan te duiden. Deze betekenis werd later grotendeels vervangen door de term "Indo-Europees", die nauwkeuriger en ideologisch neutraler is.

In de 20e eeuw werd het begrip door politieke en racistische ideologieën misbruikt—vooral door het naziregime, dat "Arisch" gebruikte om een zogenaamd superieur ras aan te duiden. Deze pseudowetenschappelijke benadering is volledig weerlegd.

Tegenwoordig wordt de term nog gebruikt binnen de historische taalkunde, maar buiten dat kader is voorzichtigheid geboden vanwege de beladen historische context.